Geweld tegen vrouwen is geen incident, het is een structureel probleem. Geweld tegen vrouwen komt in Nederland veel voor en het kan iedereen overkomen. De cijfers zijn anno 2025 echt om te huilen (Centrum Seksueel Geweld). Dat geldt voor cijfers over straatintimidatie en seksueel geweld maar ook voor huiselijk geweld/partnergeweld, dwingende controle, psychisch geweld en femicide.
Geweld tegen vrouwen hoort bovenaan de prioriteitenlijst van de politiek. In Nijmegen barst de vrouwenopvang uit haar voegen en voelen LHBTI-personen zich voor het eerst in jaren mínder veilig op straat. Dolle Nimma organiseerde vorig jaar verschillende acties rondom dit thema en wij lezen de partijprogramma’s met een super kritisch oog op veiligheid voor vrouwen, veiligheid voor iedereen. Kort voor de verkiezingen komen wij ook met een manifest ‘voorkom de meest voorspelbare moord’.
Maar er is meer: geweld tegen vrouwen en femicide zijn de top van een brede ijsberg, waarvan de basis wordt gevormd door schadelijke rolpatronen, discriminerend gedrag, seksistische grappen en gedrag en machismo. Benoemen partijen geweld tegen vrouwen als breed maatschappelijk probleem? De partijprogramma’s hebben we niet alleen gelezen op benoemen en aanpak van geweld tegen vrouwen, maar ook zeker op de inhoud en kwaliteit van de voorstellen waar de partijen mee komen. Voor de aanpak van straatintimidatie is het veranderen van de sociale norm belangrijk en is het belangrijk dat er middelen vrijgemaakt worden.
veiligheid
Wat vinden wij?
Dolle Nimma staat voor veilige straten voor iedereen, ook in de avond en nacht. Punt. Maar we laten deze strijd niet kapen als excuustruus voor discriminatie of meer repressie op straat. We zijn scherp op politiegeweld en onterechte, discriminerende framing. Dit maakt onze straten en levens niet veiliger.
Wij staan voor een brede aanpak van seksueel geweld en straatintimidatie die genderspecifiek is en aandacht heeft voor groepen die van dit geweld vaker slachtoffer worden. Zoals vrouwen, LHBTI, mensen van kleur en mensen die bijvoorbeeld door een beperking kwetsbaarder zijn in de openbare ruimte. Meer bevoegdheden voor politie, wapenstokken en preventief fouilleren of etnisch profileren maken de straten juist ónveiliger. Wij zijn scherp op politiegeweld maar ook op demonstratierechten.
Inzetten op meer straatverlichting vindt Dolle Nimma onvoldoende: het geweldprobleem is een mannenprobleem en vraagt om een brede mentaliteits- en gedragsverandering. Het vraagt dat partijen zich uitspreken over de echte toedracht van dit geweld: genderongelijkheid en schadelijke stereotypering, machogedrag en discriminatie. Ook hebben we gekeken naar hoe concreet de plannen uitgewerkt zijn.
Straatintimidatie/veiligheid op straat
GroenLinks wil een veilige openbare ruimte voor iedereen, daarbij willen ze de inzichten van vrouwen en LHBTIQ+'ers betrekken. Ook willen ze extra aandacht voor en zorgen voor een meldpunt, bewustwordingscampagnes, handhaving en ondersteuning van slachtoffers.
GroenLinks
Meer veiligheid betekent voor de Stadspartij meer blauw op straat met extra handhaving, meer camera’s, en meer toezicht en verlichting rondom het station. Boa’s en politie krijgen via de APV meer instrumenten om te kunnen handhaven tegen overlast, agressie en gevaarlijke verkeersovertredingen. De Stadspartij wil ook samenfietspunten en de terugkeer van nachtbussen, zodat men ’s avonds niet alleen hoeft te reizen.
Stadspartij Nijmegen
D66 wil inzetten op (seksuele) straatintimidatie bewustwordingcampagnes gericht op inwoners én handhavers. Daarnaast ook camera’s met geluidsregistratie op plekken waar intimidatie vaak voorkomt, donkere en onveilige plekken beter verlichten, meer gerichte handhaving en een meldpunt voor intimidatie.
D66
PvdA is van mening dat straatintimidatie en discriminatie van meisjes en vrouwen en LHBTIQA+ Nijmegenaren onaanvaardbaar is. Naast de preventieve maatregelen, willen ze hard optreden tegen misstanden. Er wordt echter niet gespecificeerd wat deze preventieve maatregelen zijn en niet benoemd wat ze concreet willen doen tegen misstanden.
PvdA
PvdD wil straatintimidatie aanpakken, en heeft hier specifiek aandacht voor vrouwen, LHBTQIA+ personen en personen van kleur. Dit doen ze aan de hand van voorlichtingscampagnes, veilige inrichting van de straat en het creëren van 'veilige plekken'. Daarnaast spreek de PvdD zich uit tegen preventief fouilleren en politiegeweld tegen demonstranten.
Partij voor de Dieren
De SP wil een inclusief beleid met specifieke aandacht voor vrouwen en queer personen. Projecten die intolerant gedrag en geweld tegengaan worden gesteund. Samen met horeca, politie, studenten en bezoekers wordt gewerkt aan veiligheid en preventie. De SP zegt niets over demonstratierecht of geweld door handhaving/politie.
SP
De VVD wil preventief fouilleren inzetten, boa's uitrusten met wapenstokken en politieagenten en handhavers onvoorwaardelijk steunen. Dit vindt Dolle Nimma een gevaar voor de veiligheid en vrijheid.
VVD
Vrouwen en LHBTIQ+ komen bij CDA als groepen alleen in beeld in het kader van veiligheid op straat. Terwijl CDA pleit voor veilige straten voor iedereen blijft het bij meer verlichting en boa's. Een brede aanpak die leidt tot een mentaliteitsverandering en meer gendergelijkheid staat niet op het menu. In het kader van voorlichting wil CDA 'een voorlichting op scholen voor leerlingen'. Is dit framing? Seksueel geweld en straatintimidatie zijn helemaal niet primair een probleem veroorzaakt door scholieren, maar van mannen. Wat betreft LHBTIQ+ acceptatie gaan ze ' beleid vormen'. Er worden geen concrete organisaties of strategieën genoemd.
CDA
1Nijmegen houdt zich bezig met handhaving en preventieve maatregelen om veiligheid op straat te verbeteren, zij kiezen voor boa's en wijkagenten. De focus ligt echter vooral op jongeren en onderbelicht daarmee de omvang van het probleem. Ze benoemen aanpak straatintimidatie en vrouwenveiligheid, maar de invulling hiervan is ontoereikend.
1Nijmegen
Volt gaat niet in op straatintimidatie/veiligheid op straat.
Volt
De RSP wil actief gedoogbeleid voor vrouwen die zelfverdedigingsmiddelen bij zich dragen zoals pepperspray of boksbeugels. Het demonstratierecht wordt beschermd door de afschaffing van alle beperkingen op vrijheid van demonstratie en het intrekken van de mogelijkheid om noodverordeningen uit te geven tegen demonstraties.
RSP
De Piratenpartij geeft veel aandacht aan privacy en het stellen van voorwaarden rondom politie-inzet en transparantie rondom demonstraties. Er wordt geen aandacht besteed aan voorlichting over of preventie van veiligheid, behalve een bijzin over veiligheid op straat voor LHBTI+ jongeren. Hier wordt niet geconcretiseerd hoe ze zich hiervoor wil inzetten.
Piratenpartij
Wat vinden wij?
De noodopvang in de veiligheidsregio Gelderland-Zuid loopt over. Mensen die werkzaam zijn in de vrouwenopvang roeien met de riemen die ze hebben, maar er is tekort aan alles: geld, locaties, personeel, specifieke kennis bij instanties en politie, een integrale (landelijke) aanpak, regio-overschrijdende regels en tenslotte zijn er misstanden en tegenstrijdigheden in het familierecht en strafrecht hieromtrent. Dolle Nimma werkt met mensen uit het werkveld en ervaringsdeskundigen aan verschillende acties en heeft een vaste werkgroep huiselijk geweld en femicide.
Naast acute opvang van vrouwen die in een situatie zitten van huiselijk geweld of dwingende controle is er op dit thema een wereld te winnen aan scholing en voorlichting. Dit gaat om scholing van politie, maatschappelijk werkers en instanties op herkenning en signalering, maar ook op victim blaming en gedrag naar slachtoffers van dit geweld. Hoe scoren partijen hierop?
Huiselijk geweld
GroenLinks wil meer doen in de aanpak van seksueel geweld en femicide. Dat willen ze samen doen met partners, zoals de politie, hulpverleners, wijkteams en woningbouwverenigingen. Hierbij moet ook aandacht besteed worden aan de signalen van huiselijk geweld.
GroenLinks
Stadspartij zorgt voor meer opvang en begeleiding voor vrouwen die thuis met geweld geconfronteerd worden. Daarbij wil men vaker inzetten op maatregelen die juist de dader treffen en de vrouw en kinderen veiligstellen. Wat die maatregelen zijn is niet duidelijk.
Stadspartij Nijmegen
D66 gaat niet in op huiselijk geweld.
D66
PvdA gaat niet in op huiselijk geweld.
PvdA
PvdD wil een lokaal actieplan om femicide, (online) vrouwenhaat en geweld tegen vrouwen te stoppen. Vroege signalen worden hierbij serieus genomen. Het wordt makkelijker om melding te maken van huiselijk geweld en gebruik te maken van crisisopvang. Bij politie, jeugdzorg, scholen, dierenartsen en sociale wijkteams wordt extra aandacht besteed aan het herkennen en melden van geweld in de thuissituatie tegen zowel mensen als dieren.
Partij voor de Dieren
SP onderkent dat gender gerelateerd geweld niet in een vacuüm ontstaat en wil dit bij de bron aanpakken, door in te zetten op vroegtijdige bewustwording, preventie, signalering en gedragsverandering. Daarin werkt SP samen met onderwijs, zorg, horeca en handhaving.
SP
De VVD gaat niet in op huiselijk geweld.
VVD
CDA staat niet stil bij preventie van huiselijk geweld, wel bij opvang. Ze hebben een gele score omdat ze wél het aantal opvangplekken in de vrouwenopvang willen uitbreiden. Ze noemen ook projecten als 'De Binder' voor noodopvang van vrouwen die bijvoorbeeld in scheiding liggen.
CDA
1Nijmegen gaat niet in op huiselijk geweld.
1Nijmegen
Volt gaat niet in op huiselijk geweld.
Volt
De RSP zet vooral in op urgente opvang via directe urgentie voor sociale huurwoningen bij echtscheidingen of het anders beëindigen van het samenwonen en gratis toegankelijke kinderopvang 24/7, zonder vragen of voorwaarden. De RSP noemt geen maatregelen met oog voor preventie van huiselijk geweld.
RSP
De Piratenpartij gaat niet in op huiselijk geweld.
Piratenpartij