Wonen is een groot thema, nationaal, maar ook in snel groeiende steden met niet genoeg betaalbare woonruimte zoals Nijmegen. Wonen is een basisrecht en er is veel over te zeggen. Waar Dolle Nimma vooral naar heeft gekeken op dit thema is hoe toegankelijk en inclusief de partijen hierin zijn. We hebben dus niet gescoord op aantallen woningen die beloofd worden of waar deze al dan niet gebouwd worden. In plaats daarvan keken we vooral naar eisen bij nieuwbouw maar ook bij de oplossingen die genoemd worden binnen de bestaande huizenvoorraad. Hoe kijken partijen naar verschillende woonvormen? Wordt er gedacht aan fysieke toegankelijkheid, levensloop-bestendigheid maar ook bijvoorbeeld klimaatrechtvaardigheid bij verduurzamen van woningen?

Tenslotte is bij een tekort aan woningen altijd de gewetensvraag: wie mag wonen? Wij keken naar opvang van daklozen, van vrouwen die vluchten uit een situatie van huiselijk geweld en naar voorrangsregelingen voor de meest kwetsbare mensen en mensen met een beperking.

wonen

Wat vinden wij?

Nijmegen is een studentenstad met een rijke traditie in verschillende samenlevingsvormen. Dat biedt kansen waar andere steden alleen van kunnen dromen: een rijkdom aan ervaring in woongroepen, CPO-panden en andere vormen van woning delen en samenwonen. Tegelijk verkeren ook veel woongroepen in de moeilijke situatie dat hun hypotheken aflopen en ze moeten herfinancieren. Woningen moeten betaalbaar zijn en blijven voor elke inwoner. Het woningaanbod past ook nog niet op wat jongeren, studenten en senioren nodig hebben. Doorstromen vertraagt daardoor. We scoorden partijen op hoe ze het woonaanbod willen verbeteren. Wordt bij nieuwbouw en herinrichting gekeken naar inclusiviteit, toegankelijkheid, betaalbaarheid en bereikbaarheid?

Woonvormen, levensloop & fysieke toegankelijkheid

GroenLinks wil voldoende rolstoel-plus-woningen (ook voor gezinnen), meergeneratiewoningen, levensloopbestendige woningen en woningen speciaal voor ouderen. Ook wordt geïnvesteerd in collectieve woonvormen en wordt dit gestimuleerd.

GroenLinks

De Stadspartij richt zich op dit thema primair op ouderen, mensen met dementie en zorgwoningen. Dit is mooi, maar hiermee worden wel grote groepen vergeten.

Stadspartij Nijmegen

D66 wil in iedere wijk streven we naar een goede mix van sociale huur/goedkope koop, middeldure huur/koop, hogere segment. Functies en doelgroepen worden gemengd in de wijken en intergenerationele woonvormen en woongemeenschappen worden gestimuleerd. Ook wil D66 blijven investeren in Dukenburg.

D66

PvdA wil de ondersteuning van de doorstroom van ouderen naar geschikte woningen bevorderen, maar andere relevante doelgroepen ontbreken.

PvdA

De PvdD wil voor iedereen een passende woning. Er is extra aandacht voor de huisvesting van kwetsbare groepen. Bij nieuwbouwprojecten worden altijd rolstoeltoegankelijke woningen toegevoegd. Er komen betaalbare koopwoningen voor starters, mensen die alleen willen wonen en mensen met een kleine beurs. Er is ruimte voor andere woonvormen zoals zelfvoorzienende woonvormen, ecowijken en tiny houses.

Partij voor de Dieren

SP steunt alternatieve woonvormen door ruimtes te creëren en gebouwen ter beschikking te stellen. SP noemt dat men seniorenlabel kan aanvragen voor een woning, daarnaast wil SP automatische inschrijving van Nijmeegse jongeren bij Entree. De SP zet ook in op maatregelen tegen particuliere verkamering van woningen en behoudt zelfbewoningsplicht voor koopwoningen om woningen betaalbaar te houden.

SP

De VVD wil minder sociale huurwoningen en de OZB verlagen, dit vergroot de ongelijkheid. Toegankelijkheid richt zich op autobezitters, waarmee grote groepen worden buitengesloten.

VVD

CDA heeft een uitgebreid stuk over wonen en woonvormen. Ze willen coöperatieve woonvormen ondersteunen, regelruimte voor woonverenigingen om het opzetten daarvan makkelijker te maken en zelfs garant staan als gemeente voor leningen die hiervoor nodig zijn. Verder willen ze investeren in sociale huur en huizenbouwers korting geven op de grond als bij projecten gemeenschappelijke (binnen)ruimte wordt aangelegd.

CDA

1Nijmegen schrijft dat er een mogelijkheid moet komen om AOW'ers samen laten wonen zonder inkomstenverlies en herwaardering van bejaardentehuizen. Dit zijn echter maar twee hele specifieke ideeën alleen voor ouderen, daarmee laten ze andere doelgroepen achterwege.

1Nijmegen

Volt benoemt het inzetten op intergenerationele woonvormen of andere woonvormen die bij verschillende leeftijdsgroepen. Dit is erg beperkt en weinig concreet.

Volt

RSP wil een woning voor alle Nijmegenaren. De woonlasten worden verlaagd door bevriezen van de huur en overnemen van woningcorporaties door democratische woningverenigingen. Verhuurders met meer dan één huis worden onteigend en het bezit van meer dan één woning in Nijmegen wordt verboden. Kraken wordt gedoogd zolang er leegstand is. Een gemeentelijk bouwbedrijf gaat zorgen dat er voldoende woningen bijkomen via een noodbouwproject.

RSP

De Piratenpartij wil wonen eerlijker en toegankelijker maken voor kwetsbare groepen. Dit wil ze doen door de doorstroom van senioren via het vergroten van het aantal levensloopbestendige woningen. Ze wil betaalbare starterswoningen via beschikbaar maken van gemeentelijke grond voor wooncoöperaties via erfpacht, een gemeentelijk fonds voor startkapitaal of financiële garanties, en begeleiding van initiatiefgroepen via gemeentelijk loket. Burgers mogen meestemmen over invulling van leegstand en prioriteiten in wijkontwikkelplannen.

Piratenpartij

Wat vinden wij?

Wonen is een basisrecht. In Nijmegen stijgt het aantal daklozen, net als in de rest van Nederland. Ongeveer een derde van daklozen in Nederland is vrouw. Wij hebben de partijprogramma’s beoordeeld op hoe er wordt omgegaan met de meest kwetsbare mensen op het gebied van wonen. Is er naast goede noodopvang ook aandacht voor het vinden van een eigen woning en maatregelen om te helpen voorkomen dat mensen dakloos worden? Krijgen daklozen de zorg en begeleiding die ze nodig hebben, en weten ze waar ze kunnen aankloppen om hulp te vragen? Wordt er hulp op maat geboden voor dakloze minderheden zoals LHBTI-ers, jongeren en vrouwen? Worden daklozen behandeld als mensen of alleen gezien als overlast?

Dakloosheid

GroenLinks wil ervoor zorgen dat dak- en thuisloze mensen kunnen rekenen op een menswaardig bestaan. GroenLinks wil inzetten op snelle steun en Housing First. Er moet meer opvang specifiek voor dakloze vrouwen komen. Ook wordt specifiek stilgestaan bij dakloze arbeidsmigranten, die vaak buiten het vangnet vallen. Het beboeten van dakloze mensen moet stoppen.

GroenLinks

De Stadspartij vindt dat dak- en thuislozen niet mogen afdrijven van de samenleving en worden behandeld als volwaardige burgers. De partij wil daklozen begeleiden naar hulp en zorgen voor voldoende opvangplekken. De Stadspartij is voorstander van een bedelverbod.

Stadspartij Nijmegen

D66 wil meer overnachtingsmogelijkheden en zorg voor dak- en thuislozen en inzetten op Housing First. De focus ligt op het verminderen van overlast door daklozen, en niet op passende zorg of ondersteuning.

D66

PvdA wil daklozen allereerst een dak bieden, daarna ondersteuning en begeleiding, door duidelijke afspraken te maken met woningcorporaties, zorgorganisaties en politie.

PvdA

PvdD wil per direct voldoende opvangplekken voor dak- en thuisloze Nijmegenaren realiseren. Niemand slaapt gedwongen buiten en buiten slapen wordt niet beboet. Naast de nachtopvang is er ook een slechtweeropvang voor iedereen die het nodig heeft. De gemeente moet in samenwerking met organisaties veilige opvangplekken realiseren voor vrouwen, LHBTQIA+ personen en minderjarigen.

Partij voor de Dieren

SP verzet zich tegen stigmatiserende plannen zoals bedelverboden of strafbaar stellen illegaliteit en pleit voor voldoende opvangplekken en zorg binnen Nijmegen voor daklozen en vluchtelingen. Daarbij geldt ook het Housing First principe. Iedere dakloze die dat nodig heeft kan wel een briefadres krijgen.

SP

De VVD wil de opvang voor dak- en thuislozen verplaatsen naar een plek buiten het centrum, niet concreet waar dan. Verder wordt voornamelijk gesproken over de overlast en niet over hulp. Voor statushouders wil de VVD werken aan het voorbereiden op een terugkeer.

VVD

CDA zegt niets over structurele opvang van dak- en thuislozen. Er wordt genoemd dat ze projecten voor tijdelijke woonruimte ondersteunen zoals 'De Binder' voor 'mensen die dakloos dreigen te worden', maar dit gaat niet over het oplossen van structurele dakloosheid.

CDA

1Nijmegen gaat niet in op daklozenopvang.

1Nijmegen

Volt wil humane hulp voor daklozen met nachtopvang en een winterprotocol, hulporganisaties ondersteunen, en opvanglocaties en woonruimtes vergroten. De 24-uursopvang in het centrum willen ze behouden en indien mogelijk zelfs uitbreiden.

Volt

RSP vindt dakloosheid niet acceptabel. Daarom wordt wonen een recht en zorgt de gemeente voor een woning voor alle Nijmegenaren. Daarnaast komt er mentale zorg en begeleiding voor dak- en thuislozen in Nijmegen.

RSP

De Piratenpartij noemt dat ze toegankelijke woonruimte willen voor kwetsbare groepen, inclusief daklozenopvang. Maar schrijft verder niet op welke manier ze dit gaan realiseren.

Piratenpartij

Wat vinden wij?

Terwijl wij klimaat een waanzinnig belangrijk thema vinden, kijken we in deze kieswijzer alleen naar het sociale effect van de klimaatverandering: klimaatrechtvaardigheid. Wij scoorden partijen op het benoemen en aanpakken van klimaatarmoede (stijgen van de kosten voor voedsel, vervoer en energie), steun bij energieschulden en het mogelijk maken van projecten die helpen bij het verlagen van het energie verbruik voor elke soort portemonnee.

Klimaatrechtvaardigheid/energiearmoede

GroenLinks wil warmte in publieke handen, bijvoorbeeld door het stimuleren van energiecoöperaties. (Sociale) huurwoningen worden verduurzaamd, waarbij de huurverhoging nooit hoger mag zijn dan de daling van de energierekening. Ook wil GroenLinks ondersteunen bij het verduurzamen van koopwoningen. Er wordt ingezet op energiecoaches en het voorkomen van energiearmoede.

GroenLinks

De Stadspartij wil blijven inzetten op isolatie samen met de Energiefixers en ondernemers worden ondersteund met lokale energieopwekking en -besparing. Er wordt niet gesproken over subsidies.

Stadspartij Nijmegen

D66 wil het warmtenet uitbreiden in Dukenburg en Lindenholt, het isolatiebudget verdubbelen en zorgen voor eenvoudige, toegankelijke regelingen.

D66

PvdA vindt dat een duurzame toekomst geen luxe is, maar een recht. Ze willen mensen die het nodig hebben helpen met verduurzamen en eventueel financieel ondersteunen.

PvdA

Van de PvdD moet de energietransitie voor iedereen betaalbaar zijn. De grootste vervuilers dragen de zwaarste lasten. Inwoners die leven in energie-armoede krijgen ondersteuning van de gemeente. Groepen die ondervertegenwoordigd zijn (jongeren, mensen met een migratieachtergrond en laaggeletterde mensen) in de samenleving worden betrokken in het participatieproces van de energietransitie.

Partij voor de Dieren

SP staat voor klimaatrechtvaardigheid, maar heeft weinig concrete plannen. SP wil een fonds tegen energiearmoede en wil voor duurzaamheidsbeleid kijken naar waar de macht ligt, wie de middelen tot hun beschikking hebben om verandering af te dwingen en hoe we naar een schone en veilige leefomgeving kunnen werken.

SP

De VVD wil dat de gemeente het goede voorbeeld geeft bij de eigen gebouwen, maar inwoners worden verder vrij gelaten. Er is geen aandacht voor subsidies of hulp aan mensen met een kleinere portemonnee.

VVD

CDA heeft oog voor het aanpakken van klimaatonrechtvaardigheid en in het programma worden verschillende concrete maatregelen genoemd. CDA wil prestatie-afspraken met woningcorporaties, subsidies en leningen voor bewoners uitbreiden, een wijkwarmtefonds, blokverwarming en zelfs een maximaal bedrag aansluitkosten. CDA is voorstander van groene subsidies en leningen voor bewoners en bedrijven.

CDA

1Nijmegen gaat niet in op klimaatrechtvaardigheid/ energiearmoede.

1Nijmegen

Volt wil energiebesparing koppelen aan bredere armoedebestrijding en laten aansluiten op de behoeften van bewoners. Als verhuurders de afgesproken isolatiestandaard niet halen, dan moeten zij daarop worden aangesproken. Isolatie moet gesubsidieerd worden om energiearmoede tegen te gaan. Daarnaast willen ze mensen die hun energierekening moeilijk kunnen betalen ondersteunen.

Volt

RSP wil dat de gemeente alle bedrijven die lokale monopolies vormen over neemt, zoals de levering van gas, water en elektriciteit, het openbaar vervoer, de post en de gemeentelijke bouw. De RSP benoemt geen concrete maatregelen tegen energiearmoede, behalve dat de maatregelen tegen klimaatverandering moeten niet leiden tot werkloosheid en verhoogde kosten voor de werkende klasse.

RSP

De Piratenpartij vindt dat klimaatbeleid energiearmoede moet aanpakken, isolatie en verduurzaming betaalbaar maken, prioriteit geven aan kwetsbare huishoudens, en ongelijkheid tegengaan. Wijken zoals Hatert, Dukenburg, Neerbosch-Oost en Lindenholt krijgen voorrang in ondersteuning, coöperatieve warmte- en zonnedakenprojecten worden actief gesteund

Piratenpartij

site door Viktor Vermij & Conny Liebregts